Wiara i sztuka

Znak miłości i zbawienia

Krzyż stanowi najgłębsze pochylenie się Bóstwa nad człowiekiem.
Krzyż stanowi jakby dotknięcie odwieczną miłością najboleśniejszych ran ziemskiej egzystencji człowieka.

(Jan Paweł II, Dives in misericordia, nr 8 )

+++ Ave Crux. Umajony krzyż z okolic Myślenic (Archidiec. Krakowska)Krzyż, jako narzędzie męki i śmierci Boga-człowieka, przez wieki dziejów ludzkości stanowi najważniejszy symbol chrześcijaństwa. Dla wierzących w Chrystusa Pana, był i jest znakiem odkupienia, wyrazem bezgranicznej Bożej miłości i miłosierdzia. Jest niezmiennie świadectwem wiary i nieprzeniknionej nadziei każdego z nas, że życie jest silniejsze niż śmierć, a Boża łaskawość potężniejsza niż ludzki grzech i zło. Wszechobecność znaku Krzyża Chrystusowego, nieodmiennie przypomina o dramacie wejścia Boga w historię ludzkości i każdego człowieka, a równocześnie stanowi porękę naszej wiary w nieśmiertelność wysłużoną przez Chrystusa na Golgocie, uwiarygodnioną Jego chwalebnym Zmartwychwstaniem.
+++ Na polskiej ziemi krzyż ma ponadtysiącletnią historię. W Chrystusowym znaku – jak to przypomniał Ojciec Święty Jan Paweł II w Skoczowie w 1995 r. – “naród polski szukał i znajdował siłę do przetrwania i do powstania z dziejowych klęsk”. Stał się szczególnym wyznacznikiem tożsamości narodowej, i tak jak pisał wieszcz: “Tylko pod krzyżem / Tylko pod tym znakiem / Polska jest Polską, a Polak Polakiem”. Trwałość i moc zbawczą znaku Krzyża Świętego jako zwornika narodowych dziejów, podkreśla znana sentencja poprzez zwrot, iż “Krzyż stoi, podczas gdy świat się kręci”.
+++ Krzyż procesyjny umajony gałązkami palmowymi na Placu Rajskim w Sanktuarium pasyjno-maryjnym w Kalwarii Zebrzydowskiej (jw.Jako znak i wyznacznik sfery sakralnej, poprzez swą obecność i element wystroju kościołów, sanktuariów, kaplic, cmentarzy i miejsc kultu memoratywnego, krzyż znalazł się także na drogach krzyżowych i na rozrzuconych w plenerze kalwaryjskich dróżkach, a ponadto wszedł w sferę profanum. Oznacza to wpisanie znaku naszego odkupienia w krajobraz okoliczny. Niejednokrotnie wyznacza granice miast, wsi, przysiółków. Nasi przodkowie stawiali go na rozstajach dróg, na polach i łąkach, na miejscach straceń i martyrologii narodowej, w obejściu i w przydomowych kapliczkach. Co godne szczególnego podkreślenia, krzyż stawiany poza sferą sacrum, wśród zieleni, może przykuwać uwagę pięknem artystycznej snycerki, symboliką arma Christi, monumentalnością wpisaną w rodzimy pejzaż – na równi ze skromnością przedstawienia. Tego typu krucyfiksy stają się swoistymi drogowskazami, odwiecznymi symbolami obecności Boga – “pomiędzy dawnymi a nowymi laty”.
+++ Tę moc i piękno Chrystusowego Krzyża, bogactwo jego przedstawień, nawet w najodleglejszych zakątkach kraju, w sposób artystycznie perfekcyjny ukazał na swoich fotogramach barwnych znany krakowski artysta fotografik, Adam Bujak. W kadrach aparatu fotograficznego przybliżył on, niejednokrotnie ukryte lub zapomniane, znaczenia ikonograficzne lub historyczne, uwiecznione w prezentowanych zdjęciach. Ich przesłania warto poznać z autopsji. Warto też wniknąć i poznać zamysł twórcy, który pozostawił żywe i piękne świadectwo swojej wiary i nadziei. Także po to, aby je poszerzać i współcześnie móc kontemplować.

Helena Kaliszewska

Zdjęcia z albumu Krzyż polski (3). Krajobraz i sacrum,
Biały Kruk, Kraków 2011

Comments are closed.