Głupota i Mądrość (47)

Mądrość mocniejsza od przemocy

KS. EDWARD STANIEK

Z doświadczenia wiemy, że świat wyżej stawia przemoc niż mądrość. Jest to tak oczywiste, że skoro w tym świecie żyjemy, ulegamy jego presji i sami zaczynamy myśleć podobnie. W spotkaniu z Bogiem trzeba jednak postawić mądrość nad przemocą. Ostateczne zwycięstwo należy do mądrości, a nie do przemocy.
Dziś doświadczamy jej słysząc o frontach, na których giną ludzie; obserwując skutki zamachów organizowanych przez gangi; przemocy doświadczamy w środowiskach pracy w formie mobingu, ocieramy łzy ofiarom gwałtu, a nawet dzieciom zranionym przemocą w rodzinnym domu. To jest dokumentacja potęgi przemocy. Zawsze trzeba widzieć ofiarę i równie dobrze należy widzieć kata, znając go – o ile to możliwe – nawet z imienia. Każdy, kto stosuje przemoc jest katem i jako taki zostanie osądzony przez Boga. Katów jest wielu, miliony…
Kohelet liczy się z prawem przemocy, jakim żyje świat, i wzywa do refleksji nad słabością tego prawa. Mądrość jest mocniejsza, bo Bóg stoi po stronie mądrości, a nie przemocy. Przemoc stosują siły zła, a nie Bóg.
Małe miasteczko, i mężów w nim niewielu. I naszedł na nie potężny król, a wkoło je otoczywszy, zbudował przeciwko niemu wielkie machiny oblężnicze. I znalazł się w nim człowiek biedny, lecz mądry, i ten uratował miasto dzięki swej mądrości. A nikt nie pamięta o tym biednym człowieku. Więc powiedziałem: „Lepsza jest mądrość niż siła”. Lecz mądrość biednego bywa w pogardzie, a słowa jego nie mają posłuchu. Spokojne słowa mędrców więcej znaczą niż krzyk panującego wśród głupców. Lepsza jest mądrość od narzędzi wojennych, lecz jeden grzesznik popsuć może wiele dobrego (Koh 9,14–18).
Aby rozumieć słowa napisane przez Koheleta wystarczy wspomnieć spotkanie Dawida z Goliatem. Mądrość młodego Dawida obaliła uzbrojonego po zęby Goliata. Dawid umiał strzelać z procy i wykorzystał tę szansę, aby wszystkim pokazać, że w działaniu mądrość jest skuteczniejsza niż przemoc.
Tekst Koheleta jest kluczowy dla wszystkich, którzy uprawiają politykę. Jeśli się opowiadają po stronie przemocy, mając z tego osobiste korzyści, wcześniej czy później poniosą klęskę. Jeśli chcą się zmierzyć z przeciwnikiem, muszą zdobyć mądrość, wówczas wygrają swe pojedynki.
Ten sam tekst należy odczytać w odniesieniu do zmagań społecznych i na wszystkich odcinkach życia. Jeśli nie udoskonalamy mądrości, to przemoc się z nas śmieje. Jej zwycięstwa są doraźne, ale ona liczy się zawsze z tym, że może ktoś okazać się silniejszym, a wówczas jej los jest przesądzony.
Kohelet przestrzega, aby dla mądrych decyzji nie czekać na oklaski. Mądrzy na nie nigdy nie czekają, bo im nie zależy na oklaskach, ale na prawdziwym dobru, tak w walce ze złem, jak i w budowaniu dobrego świata. Kohelet podkreśla, że świat oklaskuje zwycięzców demonstrujących siłę. Bóg natomiast zawsze nagradza mądrych, i ta nagroda będzie trwać wiecznie.
Kiedy śledzimy dzieje Kościoła to odkrywamy, że w nich mądrzy nieustannie odnoszą zwycięstwo. Czynią to nawet wtedy, gdy ponoszą klęskę. To święci. Szczególnie jasno jest to widoczne w życiu męczenników. Oni giną w mechanizmach przemocy, ale wchodzą do nieba jako zwycięzcy. Oni dowodzą, że mądrość jest mocniejsza od przemocy. Niebo nie jest dla katów, w nim przemoc nie istnieje. Piekło jest zbudowane z samej przemocy. W nim wszyscy są ofiarami i wszyscy katami, jedni drugich niszczą. Oto Boża perspektywa dla sięgających po przemoc.

Comments are closed.